วันอาทิตย์ที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2556

ปูพื้นฐานแบตช์ไฟล์ 5

ต่อเรื่อง Environment
การใช้งาน DOS มาตั้งแต่ยุคโบราณนั้น...เรื่องของตัวแปรนั้นมีข้อจำกัดมากเพราะใช้งานได้ไม่กี่ตัวก็เต็มหน่วยความจำแล้ว มาในยุคของ XP  เป็นต้นมาตัวแปร Environment มีความสำคัญมากในการเชื่อมต่อระบบด้านบนกับระบบด้านล่าง เช่นผู้เขียนใช้งานคำสั่ง SET ให้ดู ในภาคแรก  คำสั่ง SET นี้เองเป็นคำสั่งที่แสดงตัวแปร Environment ทั้งหมดของ CMD.EXE ที่ทำงานในขณะนั้น อาจใช้งานแค่ "เซกชั่น" นั้นเท่านั้นไม่ สามารถข้ามไปยังเซกชั่นอื่นบนวินโดวส์ ยกเว้นตัวแปรเอนวิรอนเมนต์บางตัวที่ถูกกำหนดค่าพื้นฐานบนรีจิสตรี ซึ่งจะถูกเซ็ตใช้งานทุกๆ ครั้งที่ เริ่มหน้าต่าง CMD ใหม่

เดิมทีตัวแปรเอนวิรอนเมนต์เองถูก DOS อ้างถึงสภาพแวดล้อมของระบบปฏิบัติการแต่ต่อมาพบว่ามีการทำงานของโปรแกรมบน DOS หรือตัว คำสั่งแบตช์ไฟล์เองเรียกใช้งานและต้องการพื้นที่หน่วยความจำประเภทนี้อย่างมาก บนวินโดวส์จึงขยายหน่วยความจำนี้ออกไปอีก (แต่ผู้เขียน ไม่มีข้อมูลจากไมโครซอฟต์ว่ามันขยายออกไปเท่าไหร่) ถึงแม้ CMD.EXE มีพารามิเตอร์เพิ่มคำสั่ง Environment ออกไปแต่การเซ็ตค่าดัง กล่าวต้องกระทำบนรีจีสตรีถึงจะเป็นค่า (Default; ดีฟอลต์ ค่าพื้นฐาน) ตัวผู้เขียนก็ยังไม่ทราบข้อมูลอีกเช่นกันว่าเซ็ตที่คีย์อะไร...จึงขออภัยมา  ณ ที่นี้

แล้วอะไรคือตัวแปร Environment
ตัวแปรเอนวิรอนเมนต์บนแบตช์ไฟล์นั้น จะมีคำสั่ง %...% เปิดและปิดท้ายเมื่อมีการอ้างถึง...ซึ่งผู้เขียนยกตัวอย่างแบบก้าวกระโดดมาตั้งแต่  ภาคแรกๆ แล้ว...และทิ้งความสงสัยไว้ให้ผู้อ่าน...หลายๆ อย่าง...แต่ขอให้รู้ว่า อะไรก็ตามที่มี % อยู่ด้านหน้า หมายถึงตัวแปร และถ้ามีปิด ท้ายด้วย คือ %ตัวแปรเอนวิรอนเมนต์% แต่ถ้าไม่มีปิดท้าย...จะหมายถึงตัวแปรที่ถูกใช้งานในคำสั่งของ DOS เช่น For หรือ แม้แต่  พารามิเตอร์และอาร์กิวเมนต์ของ DOS ด้วย

การนิยามตัวแปรเอนวิรอนเมนต์
คำสั่ง
SET CHARACTOR=ABCDE ; หมายถึงกำหนดตัวแปร CHARACTOR เอนวิรอนเมนต์เป็นตัวอักษร ABCDE

คำสั่ง
SET /A NUMBER=1234 : หมายถึงกำหนดตัวแปร NUMBER เป็นตัวเลข หนึ่งพันสองร้อยสามสิบสี่

คำสั่ง
SET NUMBER= ; หมายถึงลบตัวแปร NUMBER ออกจากหน่วยความจำ

การเรียกใช้งานให้ เปิดด้วย % และปิดด้วย % อีกที
มาดูคำสั่ง SET ว่าทำงานกับตัวแปรเอนวิรอนเมนต์ยังไง

Displays, sets, or removes cmd.exe environment variables.

SET [variable=[string]]

  variable  Specifies the environment-variable name.
  string    Specifies a series of characters to assign to the variable.

Type SET without parameters to display the current environment variables.

If Command Extensions are enabled SET changes as follows:

SET command invoked with just a variable name, no equal sign or value
will display the value of all variables whose prefix matches the name
given to the SET command.  For example:

    SET P

would display all variables that begin with the letter 'P'

SET command will set the ERRORLEVEL to 1 if the variable name is not
found in the current environment.

SET command will not allow an equal sign to be part of the name of
a variable.

Two new switches have been added to the SET command:

    SET /A expression
    SET /P variable=[promptString]

The /A switch specifies that the string to the right of the equal sign
is a numerical expression that is evaluated.  The expression evaluator
is pretty simple and supports the following operations, in decreasing
order of precedence:

    ()                  - grouping
    ! ~ -               - unary operators
    * / %               - arithmetic operators
    + -                 - arithmetic operators
    << >>               - logical shift
    &                   - bitwise and
    ^                   - bitwise exclusive or
    |                   - bitwise or
    = *= /= %= += -=    - assignment
      &= ^= |= <<= >>=
    ,                   - expression separator

If you use any of the logical or modulus operators, you will need to
enclose the expression string in quotes.  Any non-numeric strings in the
expression are treated as environment variable names whose values are
converted to numbers before using them.  If an environment variable name
is specified but is not defined in the current environment, then a value
of zero is used.  This allows you to do arithmetic with environment
variable values without having to type all those % signs to get their
values.  If SET /A is executed from the command line outside of a
command script, then it displays the final value of the expression.  The
assignment operator requires an environment variable name to the left of
the assignment operator.  Numeric values are decimal numbers, unless
prefixed by 0x for hexadecimal numbers, and 0 for octal numbers.
So 0x12 is the same as 18 is the same as 022. Please note that the octal
notation can be confusing: 08 and 09 are not valid numbers because 8 and
9 are not valid octal digits.

The /P switch allows you to set the value of a variable to a line of input
entered by the user.  Displays the specified promptString before reading
the line of input.  The promptString can be empty.

Environment variable substitution has been enhanced as follows:

    %PATH:str1=str2%

would expand the PATH environment variable, substituting each occurrence
of "str1" in the expanded result with "str2".  "str2" can be the empty
string to effectively delete all occurrences of "str1" from the expanded
output.  "str1" can begin with an asterisk, in which case it will match
everything from the beginning of the expanded output to the first
occurrence of the remaining portion of str1.

May also specify substrings for an expansion.

    %PATH:~10,5%

would expand the PATH environment variable, and then use only the 5
characters that begin at the 11th (offset 10) character of the expanded
result.  If the length is not specified, then it defaults to the
remainder of the variable value.  If either number (offset or length) is
negative, then the number used is the length of the environment variable
value added to the offset or length specified.

    %PATH:~-10%

would extract the last 10 characters of the PATH variable.

    %PATH:~0,-2%

would extract all but the last 2 characters of the PATH variable.

Finally, support for delayed environment variable expansion has been
added.  This support is always disabled by default, but may be
enabled/disabled via the /V command line switch to CMD.EXE.  See CMD /?

Delayed environment variable expansion is useful for getting around
the limitations of the current expansion which happens when a line
of text is read, not when it is executed.  The following example
demonstrates the problem with immediate variable expansion:

    set VAR=before
    if "%VAR%" == "before" (
        set VAR=after
        if "%VAR%" == "after" @echo If you see this, it worked
    )

would never display the message, since the %VAR% in BOTH IF statements
is substituted when the first IF statement is read, since it logically
includes the body of the IF, which is a compound statement.  So the
IF inside the compound statement is really comparing "before" with
"after" which will never be equal.  Similarly, the following example
will not work as expected:

    set LIST=
    for %i in (*) do set LIST=%LIST% %i
    echo %LIST%

in that it will NOT build up a list of files in the current directory,
but instead will just set the LIST variable to the last file found.
Again, this is because the %LIST% is expanded just once when the
FOR statement is read, and at that time the LIST variable is empty.
So the actual FOR loop we are executing is:

    for %i in (*) do set LIST= %i

which just keeps setting LIST to the last file found.

Delayed environment variable expansion allows you to use a different
character (the exclamation mark) to expand environment variables at
execution time.  If delayed variable expansion is enabled, the above
examples could be written as follows to work as intended:

    set VAR=before
    if "%VAR%" == "before" (
        set VAR=after
        if "!VAR!" == "after" @echo If you see this, it worked
    )

    set LIST=
    for %i in (*) do set LIST=!LIST! %i
    echo %LIST%

If Command Extensions are enabled, then there are several dynamic
environment variables that can be expanded but which don't show up in
the list of variables displayed by SET.  These variable values are
computed dynamically each time the value of the variable is expanded.
If the user explicitly defines a variable with one of these names, then
that definition will override the dynamic one described below:

%CD% - expands to the current directory string.

%DATE% - expands to current date using same format as DATE command.

%TIME% - expands to current time using same format as TIME command.

%RANDOM% - expands to a random decimal number between 0 and 32767.

%ERRORLEVEL% - expands to the current ERRORLEVEL value

%CMDEXTVERSION% - expands to the current Command Processor Extensions
    version number.

%CMDCMDLINE% - expands to the original command line that invoked the
    Command Processor.

มาดูว่า DOS สามารถคำนวนอะไรได้บ้าง

    ()                  - คำสั่ง Grouping
    ! ~ -               - unary operators
    * / % + -        - คำสั่ง คำนวน
    << >>               - คำสั่งเลื่อน (โอ...คำสั่งนี้จะเลื่อนบิตได้เหมือน C หรือเปล่าต้องลองดู)
    & ^ |               - คำสั่งทางตรรกะก็มี
    = *= /= %= += -=    - คำสั่งคำนวนและเก็บตัวแปร...(เหมือนภาษา C)
      &= ^= |= <<= >>=
    ,                   - expression separator

คำสั่ง
SET /A TEST=((5+4-3)*2)/1)  ; คำนวนเก็บไว้ในตัวแปร TEST
MSG %USERNAME% %TEST% ; แสดงผลการคำนวน
SET TEST= ; ล้างตัวแปร TEST ออกจากหน่วยความจำ
*** ผลที่ได้คือ 12

คำสั่ง
SET /A TEST=0 ; กำหนดให้ TEST เริ่มที่ 0
SET /A TEST+=1 ; กำหนดให้ TEST เพิ่มที่ละ 1
MSG %USERNAME% %TEST% ; แสดงผลการคำนวน
SET TEST= ; ล้างตัวแปร
*** ผลที่ได้คือ 1

จากตัวอย่างด้านบนคำสั่ง += สามารถใช้กับ -=, *= และ /= ได้ด้วย
การโอเปเรชั่นเบื่องลึกนั้น...ขอเสนอในภาษา VB6 จะดีกว่า...รู้ไว้เพียงว่าในแบตช์ไฟล์เองสามารถทำงานแบบที่ภาษาระดับสูงกว่าทำได้เช่นกัน...

ถ้ามีการเรียกตัวแปรเอนวิรอนเมนต์ในแบตช์ไฟล์ แต่ยังไม่มีการเซ็ตตัวแปรนั้น แบตช์ไฟล์จะข้ามคำสั่งนั้นไปเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

คำสั่ง
%TEST% MSG %USERNAME% "แสดงข้อความปกติ"; ไม่พบตัวแปรจะข้ามคำสั่ง %TEST% และแสดงข้อความทันที

คำสั่ง
SET TEST=REM ; กำหนดให้ตัวแปร TEST เป็นคำสั่ง REM
%TEST% MSG %USERNAME% "ไม่สามารถแสดงข้อความนี้ได้" ; กล่องข้อความไม่สามารถแสดงได้เพราะตัวแปร TEST เป็นคำสั่ง REM ; Remark หรือหมายเหตุในแบตช์ไฟล์
SET TEST= ; ลบตัวแปร TEST

หรือบางทีสามารถกำหนดคำสั่งไว้ในตัวแปรเอนวิรอนเมนต์และเรียกมันทำงานพร้อมกันดังนี้
SET CMD1=MSG ; กำหนดตัวแปร CMD1 เป็นคำสั่ง MSG
SET MSG1="Hello World" ; กำหนดข้อความใน CMD1
%CMD1% %USERNAME% %MSG1% ; นำตัวแปรทั้งหมดมาเขียนเป็นคำสั่ง
SET CMD1= ; ลบ CMD1
SET MSG1= ; ลบ MSG1

ในคำสั่ง SET /P [ตัวแปร]=[ข้อความ]{วรรค}
คำสั่ง SET /P มีประโยชน์อย่างมากในการติดผู้ใช้งานกับแบตช์ไฟล์เพราะมันเป็นการรอให้พิมพ์ข้อความอะไรลงไปยัง Prompt รับคำสั่งและ Enter จากนั้นแบตช์ไฟล์จะประมวลผลอีกที
คำสั่ง
@Echo 1. Menu1 ; แสดงข้อความที่คอนโซล
@Echo 2. Menu2 ; แสดงข้อความที่คอนโซล
@Echo 3. Menu3 ; แสดงข้อความที่คอนโซล
@SET /P M=Menu ; รับข้อความ Enter
@IF %M%==1 MSG %USERNAME% "Is Type Menu1" ; แสดงเมนูที่เลือก
@IF %M%==2 MSG %USERNAME% "Is Type Menu2" ; แสดงเมนูที่เลือก
@IF %M%==3 MSG %USERNAME% "Is Type Menu3" ; แสดงเมนูที่เลือก

การดึงข้อความจากตัวแปรเอนวิรอนเมนต์
%ตัวแปร:~ตัวที่,จำนวนอักษร%
%ตัวแปร:~ตัวที่%
%ตัวแปร:~ตัวที่,-จำนวนอักษรจากหลัง%
คำสั่ง
SET STR=ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ ; กำหนดตัวแปร STR มีข้อความ A ถึง Z
MSG %USERNAME% %STR:~0,5% ; ดึงข้อความจากตัวแปร STR ตัวที่ 0 มา 5 ตัว (ABCDEF)
MSG %USERNAME% %STR:~4,1% ; ดึงข้อความจากตัวแปร STR ตัวที่ 4 มา 1 ตัว (E)
MSG %USERNAME% %STR:~1% ; ดึงข้อความจากตัวแปร STR ตัวที่ 1 มาทั้งหมด (BCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ)
MSG %USERNAME% %STR:~1,-2% ; ดึงข้อความจากตัวแปร STR ตัวที่ 1 จากหน้ามาท้าย -2 ตัว (BCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWX)
SET STR= ; ลบตัวแปร

ตัวแปรอรรถประโยชฺ์ของ Environment
%CD% - expands to the current directory string.
%DATE% - expands to current date using same format as DATE command.
%TIME% - expands to current time using same format as TIME command.
%RANDOM% - expands to a random decimal number between 0 and 32767.
%ERRORLEVEL% - expands to the current ERRORLEVEL value
%CMDEXTVERSION% - expands to the current Command Processor Extensions version number.
%CMDCMDLINE% - expands to the original command line that invoked the Command Processor.

ตัวแปรเอนวิรอนเมนต์ด้านบนเป็นตัวแปรที่ถูกกำหนดโดยอัตโนมัติที่สามารถเรียกใช้ได้โดยไม่ต้องมีการเซ็ตตัวแปรเพราะระบบจะเซ็ตให้อัตโนมัติเมื่อเรียกใช้งานเช่น
คำสั่ง
MSG %USERNAME% ไดร์ฟซีดีรอมคือ %CD% ; แสดงไดร์ฟซีดีที่เครื่องมีอยู่

คำสั่ง
MSG %USERNAME% วันที่ปัจจุบัน %DATE% ; แสดงวันที่ปัจจุบัน

คำสั่ง
MSG %USERNAME% เวลาปัจจุบัน %TIME% ; แสดงเวลาปัจจุบัน

คำสั่ง
MSG %USERNAME% สุมเลข %RANDOM% ; แสดงเลขที่สุ่ม

คำสั่ง
MSG %USERNAME% เลขผิดพลาดหมายเลข %ERRORLEVEL% ; แสดงหมายเลขผิดพลาด

คำสั่ง
MSG %USERNAME% หมายเลข CMDEXTVERSION %CMDEXTVERSION% ; แสดงเวอร์ชั่น CMD

คำสั่ง
MSG %USERNAME% คำสั่งที่ทำงานอยู่ %CMDCMDLINE% ; แสดงคำสั่งที่ทำงานอยู่ปัจจุบัน

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น